Kamienica ul. Zieleniecka 12, Warszawa

Budynek niemieszkalny, posadowiony nieco poniżej poziomu ulicy, należący obecnie do MPWiK, mieszczący przepompownię. Hydrotechniczny ów obiekt powstał w 1927 r., co było bezpośrednim następstwem powodzi, jaka w 1924 r. nawiedziła Warszawę. Uznano wówczas, że nisko położone tereny Saskiej Kępy i otaczające ją rozlewiska będące pozostałością dawnego meandrującego przebiegu koryta Wisły, pozostając w stałym i swobodnym kontakcie z rzeką, są zagrożone cyklicznymi wylewami i podtopieniami – zazwyczaj wiosennymi. Oprócz tego zwracano uwagę na fatalne następstwa zdrowotne dla ludności żyjącej w bezpośrednim sąsiedztwie podmokłych, błotnistych obszarów z zalegającym przez pół roku wilgotnym, gnijącym w zagłębieniach szlamem, będącym naturalnym rozsadnikiem chorób i jak mawiano „malarycznego powietrza”. Postanowiono wówczas, na ile to możliwe, chronić te tereny przed corocznymi wezbraniami, oddzielając je systemem urządzeń hydrotechnicznych, od głównego koryta. Jednym z takich urządzeń jest omawiana tu przepompownia spod adresu al. Zieleniecka 12.

Melioracje rozległych terenów praskiego brzegu, zaplanowano i przeprowadzono na bardzo szeroką skalę. Zaczęto od powołania w 1925 r. Spółki Wodnej Powiatu Warszawskiego, do której przystępowali zarówno pojedynczy mieszkańcy jak i całe instytucje. Przyłączył się do niej również Zarząd Miejski. W pierwszej kolejności  zdecydowano się chronić i rekultywować właśnie obszar na płd. od j. Kamionkowskiego, ponieważ planowa strategia rozwoju miasta zmierzała w dużej mierze właśnie na południe. Wynikiem czego było rozpoczęcie realizacji, nowej dzielnicy jaką jest obecnie najstarsza część Saskiej Kępy. Był już wówczas urządzony Park Skaryszewski, przygotowywano błonia (teren późniejszego Stadionu X-lecia) pod mającą odbyć się wiosną 1944 r. Powszechną Wystawę Krajową; porządkowano drogi. W tej sytuacji nie można było dopuścić, aby efekty prowadzonych tak kompleksowo działań, były rokrocznie podtapiane przez Wisłę. Podjęto więc szereg działań zabezpieczających. Omawiany obiekt wpisuje się w szeroki wachlarz tych działań. Z początku była to jedynie solidna przegroda o stalowych wrotach w odpowiedniej oprawie architektonicznej. Z czasem postanowiono pójść o krok dalej i zainstalowano w przylegającym budynku maszynerię regulującą w istocie przepływ wody z początku tylko pod groblą al. Zielenieckiej, bowiem pierwotnie na zachód od tejże ulicy, rozciągał się akwen będący historycznie częścią łachy łączącej system wodny Parku Skaryszewskiego z Wisłą poprzez miejsce, gdzie mamy obecnie północny basen portu Praskiego. Po urządzeniu tego basenu zaczęto zasypywać rozwidlające się starorzecze zarówno w kierunku wschodnim jak i południowym, przyłączając tym samym Wilczą Wyspę do stałego lądu, a w zasadzie do Saskiej Kępy. Wyspa ta zajmowała w przybliżeniu obszar obecnego stadionu wraz z otaczającymi go błoniami. W związku z zasypywaniem starorzecza, dzisiejsze Jeziorko Kamionkowskie postanowiono połączyć z Wisłą za pośrednictwem tzw. kolektora stadionowego, czyli obudowanego podziemnego przepływu łączącego wody Saskiej Kępy z środkowym basenem Portu Praskiego.

Dzięki temu posunięciu możliwe stało się monitorowanie poziomu wód powierzchniowych na terenie Parku Skaryszewskiego i najbliższych okolic. W razie potrzeby, omawiana tu stacja pomp odprowadza nadmiar wody do Wisły, lub działając w drugą stronę: uzupełnia z zasobów rzeki niedobory, jeśli się takie pojawiają na obszarze parku. W 1939 r. na niewielkim terenie okalającym obiekt ulokowała swój skład materiałów budowlanych firma: „Beresewicz i Oleksiewicz – przeds. Robót inż.-bud.”, zapewne podnajmując od magistratu część powierzchni.

Obecnie obiekt jest utrzymany w pełnej sprawności technicznej i mimo widocznych znamion upływającego czasu prezentuje się przyzwoicie. Nadmienić też wypada, iż figuruje od szeregu lat w Gminnej Ewidencji Zabytków.

::: Włączono do bazy w ramach projektu: „Akademia Opiekunów Dziedzictwa” – (VI edycja), dofinansowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj