{"id":37297,"date":"2025-12-31T21:49:41","date_gmt":"2025-12-31T20:49:41","guid":{"rendered":"https:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=37297"},"modified":"2026-01-23T23:15:50","modified_gmt":"2026-01-23T22:15:50","slug":"kamienica-ul-kazimierzowska-60-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2025\/12\/31\/kamienica-ul-kazimierzowska-60-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Kazimierzowska 60, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

Okaza\u0142y, monumentalny gmach wzniesiony w latach 1928\/29 wg proj. Mariana Kontkiewicza (1884 \u2013 1926), powsta\u0142 specjalnie z przeznaczeniem na cele o\u015bwiatowe. Obecnie zajmowany jest przez: \u201eZesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Odzie\u017cowych, Fryzjerskich i Kosmetycznych nr 22 w Warszawie\u201d. Nazwa szko\u0142y, a od 1949 r. zespo\u0142u szk\u00f3\u0142, zmienia\u0142a si\u0119 tak cz\u0119sto, \u017ce nie b\u0119dziemy tu przytracza\u0107 jej kolejnych brzmie\u0144, zw\u0142aszcza, \u017ce wi\u0105za\u0142o by si\u0119 to z opisywaniem przyczyn owych zmian, wynikaj\u0105cych najcz\u0119\u015bciej wprost z reorganizacji struktury plac\u00f3wki, na opisywanie czego nie ma tu do\u015b\u0107 miejsca.<\/p>\n\n\n\n

Wspomnijmy s\u0142\u00f3w kilka o historii samej szko\u0142y jako instytucji. Powsta\u0142a ona na fali og\u00f3lnonarodowego entuzjazmu i odrodzenia \u017cycia publicznego, po ucieczce si\u0119 z Warszawy Rosjan (I wojna \u015bwiatowa). Ot\u00f3\u017c z inicjatywy Tow. Rozwoju Przemys\u0142u i Handlu (Tow. \u201eRozw\u00f3j\u201d?), niespe\u0142na p\u00f3\u0142 roku po wyj\u015bciu wieloletniego, znienawidzonego okupanta, ju\u017c 15-XII-1915 r. powstaje szko\u0142a dla dziewcz\u0105t, pod \u00f3wczesnym, nieistniej\u0105cym dzi\u015b adresem: Nowowiejska 27a (p\u00f3\u017aniej Topolowa 10). Nale\u017cy przypuszcza\u0107, ze by\u0142 to jeden z pawilon\u00f3w po Miko\u0142ajewskim Przytu\u0142ku dla Dzieci \u017bo\u0142nierskich. Instytucja ta wraz z wyjazdem Rosjan przesta\u0142a w Warszawie funkcjonowa\u0107, a jej budynki zosta\u0142y rozdysponowane r\u00f3\u017cnym instytucjom. \u015awie\u017co powsta\u0142a plac\u00f3wka, o oficjalnej nazwie: \u201eI-sza \u017be\u0144ska Szko\u0142a R\u0119kodzielnicza\u201d, zarz\u0105dzana by\u0142a przez Mari\u0119 Bartkowsk\u0105, wyznaczon\u0105 na stanowisko dyrektorskie przez Komisj\u0119 O\u015bwiecenia przy Centralnym Komitecie Obywatelskim. W wyniku wojny polsko-bolszewickiej (1921 r.) zabudowania dawnego przytu\u0142ku zosta\u0142y po cz\u0119\u015bci zaj\u0119te przez szpital, kt\u00f3ry po zako\u0144czeniu konfliktu, nie wyni\u00f3s\u0142 si\u0119 z obiektu, ale wyst\u0105pi\u0142 o sta\u0142e u\u017cytkowanie ca\u0142ego kompleksu.<\/p>\n\n\n\n

W tej trudnej sytuacji, plac\u00f3wka szkolna znalaz\u0142a schronienie (na kilka miesi\u0119cy) w gmachu Wy\u017cszej Szko\u0142y Handlowej przy ul. Koszykowa 9. Nast\u0119pnie ulokowa\u0142a si\u0119 na Mokotowie przy ul. Dolnej 25. Tu pozosta\u0142a znacznie d\u0142u\u017cej. Mimo, i\u017c budynek przy ul. Dolnej by\u0142 wznoszony przez Magistrat od razu z przeznaczeniem na szko\u0142\u0119, to dzi\u015b ur\u0105ga\u0142by wszelkim normom. Powsta\u0142 obiekt wysoki, jak na swe otoczenie, bo a\u017c trzypi\u0119trowy, ale tylko trzyosiowy, b\u0119d\u0105cy w zasadzie d\u0142ug\u0105 oficyn\u0105 boczn\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 szczytem do ulicy. By\u0107 mo\u017ce w perspektywie by\u0142a dalsza rozbudowa obiektu, st\u0105d tak oszcz\u0119dne rozporz\u0105dzanie powierzchni\u0105 dzia\u0142ki. Ze wzgl\u0119du na swe peryferyjne pod\u00f3wczas po\u0142o\u017cenie, szko\u0142a przybra\u0142a charakter plac\u00f3wki raczej lokalnej, a nie jak to by\u0142o w za\u0142o\u017ceniach og\u00f3lnomiejskiej. Przy ul. Dolnej dziewcz\u0119ta pobiera\u0142y nauki, a\u017c do 1930 r. kiedy to sko\u0144czono przeprowadzk\u0119 do obecnego okaza\u0142ego gmachu przy ul. Kazimierzowskiej 60. Jak wspomniano wy\u017cej, obiekt zacz\u0119to wznosi\u0107 w 1928 r. a ju\u017c na gwiazdk\u0119 roku 1929 zacz\u0119to przeprowadzk\u0119 szko\u0142y. W wrze\u015bniu 1930 r. rozpocz\u0119to ju\u017c w nowej siedzibie. Je\u015bli chodzi o warunki lokalowe, by\u0142 to trudny do opisania skok jako\u015bciowy. Warto tu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na rzadki fakt realizacji projektu po \u015bmierci jego tw\u00f3rcy, co zawsze mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z du\u017cymi problemami przy ma\u0142ych nawet komplikacjach pojawiaj\u0105cych si\u0119 w trakcie realizacji projektu wynikaj\u0105cych z braku dost\u0119pno\u015bci do jego tw\u00f3rcy. Mo\u017cna si\u0119 wiec domy\u015bla\u0107, \u017ce: albo sprawa przed\u0142u\u017ca\u0142a si\u0119 formalnie, albo uznano projekt zmar\u0142ego jeszcze w 1926 r. Mariana Kontkiewicza, za tak dobry, i\u017c zdecydowano si\u0119 na jego wdro\u017cenie, bez mo\u017cliwo\u015bci konsultacji na temat powsta\u0142ych w trakcie realizacji, ewentualnych kwestii do rozstrzygni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Lata 30. s\u0105 okresem stabilizacji i ci\u0105g\u0142ego dynamicznego rozwoju plac\u00f3wki. Jedyn\u0105 powa\u017cn\u0105 niedogodno\u015bci\u0105 by\u0142 brak boiska, a fakt nierozwi\u0105zania tego problemu pomimo dogodnej sytuacji, jak\u0105 stwarza\u0142o s\u0105siedztwo niezabudowanych parceli, nale\u017cy zrzuci\u0107 na karb opiesza\u0142o\u015bci, kr\u00f3tkowzroczno\u015bci i braku empatii, a mo\u017ce te\u017c i braku dobrej woli, u zarz\u0105dzaj\u0105cych spraw\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w miejskich. Oto bowiem szereg lat pod rz\u0105d rezerwowali oni mniej funduszy na odkupienie prywatnych plac\u00f3w pod boisko, ni\u017c by to wynika\u0142o z tendencji wzrostu cen nieruchomo\u015bci w tej okolicy. Tendencje te nie by\u0142y tajemnic\u0105 i \u0142atwo mo\u017cna by\u0142o si\u0119 do ich odnie\u015b\u0107 przy planowaniu wydatk\u00f3w na kolejne lata. Niestety do 1939 r., nie uda\u0142o si\u0119 sprawy sfinalizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej nast\u0105pi\u0142 regres w rozwoju plac\u00f3wki. O ile ma\u0142o ucierpia\u0142 sam gmach, o tyle rozw\u00f3j szko\u0142y jako instytucji zosta\u0142 mocno zachwiany. Ot\u00f3\u017c z pocz\u0105tkiem wrze\u015bnia 1939 r. gmach na swe potrzeby zaj\u0119\u0142o polskie wojsko, lokuj\u0105c tu sztab generalny. Nie by\u0142o to decyzj\u0105 przypadkow\u0105, bowiem jeszcze w 1938 r. przeprowadzono wizj\u0119 lokaln\u0105 i ogl\u0119dziny, kt\u00f3re wypad\u0142szy pozytywnie, w efekcie wybuchu wojny doprowadzi\u0142y do powa\u017cnego zak\u0142\u00f3cenia nauczania w szkole (na szcz\u0119\u015bcie nie uniemo\u017cliwiaj\u0105c go doszcz\u0119tnie). Opisana powy\u017cej sytuacja nie trwa\u0142 d\u0142ugo, bowiem wraz z wycofuj\u0105cym si\u0119 wojskiem szko\u0142\u0119 opu\u015bci\u0142 tak\u017ce sztab. Ju\u017c niebawem na budynku \u201epoznali si\u0119\u201d Niemcy, kt\u00f3rzy zaj\u0119li znaczn\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107 (p\u00f3\u0142nocne skrzyd\u0142o) na  koszary dla \u017co\u0142nierzy SS. Wcze\u015bniej bezpo\u015brednio po kapitulacji Warszawy zwykli \u017co\u0142nierze wehrmachtu przez 3 dni nie dopuszczali do szko\u0142y Polak\u00f3w, okradaj\u0105c j\u0105 w tym czasie z warto\u015bciowych sprz\u0119t\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ta krucha koegzystencja plac\u00f3wki o\u015bwiatowej ze skoszarowanymi SS-manami, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w bardzo dziwny spos\u00f3b. Ot\u00f3\u017c w pewnym momencie, na wiosn\u0119 1941 r., Niemcy pootwierali pozamykane dot\u0105d przej\u015bcia na III pi\u0119trze, wtargn\u0119li na teren szko\u0142y i rozpocz\u0119li regularny rabunek\u2026 Uczennice i personel nie tylko nie przestraszyli si\u0119 tej sk\u0105din\u0105d gro\u017anej sytuacji, ale odnalaz\u0142szy si\u0119 w niej szybko, podbierali na bie\u017c\u0105co Niemcom to, co oni w\u0142a\u015bnie kradli z trenu plac\u00f3wki. Zaimprowizowana i sprawna organizacja, oraz po\u015bwi\u0119cenie przypadkowych os\u00f3b (ukrywanie rzeczy w okolicznych mieszkaniach, czy szybki transport \u2013 oby jak najdalej od szko\u0142y, i itd.) zaowocowa\u0142y uratowaniem sporej cz\u0119\u015bci sprz\u0119t\u00f3w. Warte odnotowania s\u0105: brawura i po\u015bwi\u0119cenie m\u0142odzie\u017cy, jak cho\u0107by w przypadku szkolnego zegara, kt\u00f3ry uczennice odebra\u0142y Niemcowi. Ot\u00f3\u017c, podczas gdy chciwy \u017co\u0142dak wspi\u0105\u0142 si\u0119 na st\u00f3\u0142 i odkr\u0119ci\u0142 ze \u015bciany chronometr, kilka dziewcz\u0105t rozko\u0142ysa\u0142o st\u00f3\u0142, na kt\u00f3rym z\u0142odziej sta\u0142. Ten ratuj\u0105c si\u0119 przed upadkiem pu\u015bci\u0142 zegar, jedna z dziewcz\u0105t go pochwyci\u0142a, a ca\u0142a gromadka si\u0119 rozpierzch\u0142a. Innym sposobem na odzyskanie by\u0142o podbieranie rzeczy z miejsc dora\u017anego sk\u0142adowania przed ich odwiezieniem, czy te\u017c ustawianie si\u0119 na ko\u0144cu szeregu SS-man\u00f3w podaj\u0105cych sobie mniejsze sprz\u0119ty w kierunku pryzm sk\u0142adowania, przechwytywanie ich i umykanie \u2013 odwaga godna pochwa\u0142y. Relacj\u0119 o powy\u017cszych wyczynach znamy ze wspomnianej samej p. dyrektor Bartkowskiej.<\/p>\n\n\n\n

Mimo bohaterskiego oporu uczennic i personelu szko\u0142a straci\u0142a sw\u0105 siedzib\u0119. Najpierw przeniesiono si\u0119 na Chocimska 4, gdzie od pocz\u0105tku by\u0142o wiadomo, \u017ce na pewno nie b\u0119dzie to lokal docelowy. Nie pomieszczono tam nawet cz\u0119\u015bci z uratowanych sprz\u0119t\u00f3w, kt\u00f3re dora\u017anie poutykano tak\u017ce w domach prywatnych, czy instytucjach zarz\u0105dzanych w\u00f3wczas jeszcze przez Polak\u00f3w, jak np. Instytut Higieny przy pu\u0142awskiej 91, kt\u00f3rego dr, St. Stypu\u0142kowski zezwoli\u0142 na przechowanie sporej ilo\u015bci rzeczy.<\/p>\n\n\n\n

Dora\u017an\u0105, acz obszern\u0105 siedzib\u0119 znaleziono w pobliskiej rozbitej kamienicy przy ul. Rac\u0142awickiej 3. Dom jako uszkodzony i nie zamieszka\u0142y, wyszuka\u0142a niezmordowana dyr. Bartkowska i przy pomocy RGO (Rada G\u0142\u00f3wna Opieku\u0144cza) ustali\u0142a w\u0142a\u015bciciela, kt\u00f3ry zgodzi\u0142 si\u0119 na w\u0142asny koszt wyremontowa\u0107 kamienic\u0119 i ugo\u015bci\u0107 szko\u0142\u0119. W 1939 r. plac wraz z domem nale\u017ca\u0142 do Tomasza Zamoyskiego, kt\u00f3ry w 1941 r. z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem pozostawa\u0142 w\u0142a\u015bcicielem posesji. W\u00f3wczas, podczas niemieckiej okupacji szko\u0142a zosta\u0142a podzielona na szereg filii, funkcjonuj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach miasta. Sytuacja ta mia\u0142a trwa\u0107 d\u0142ugo jeszcze po wojnie. Z tragedii powstania warszawskiego, szko\u0142a jako instytucja wysz\u0142a bardzo okaleczona. Z pi\u0119ciu miejsc, w kt\u00f3rych funkcjonowa\u0142a do 1944 r., przetrwa\u0142 tylko dom przy ul. Rac\u0142awickiej 3 (obecnie zreszt\u0105 nie istniej\u0105cy), a cud\u00f3w przy ratowaniu ocala\u0142ego sprz\u0119tu dokonywa\u0142a \u017cona dozorcy \u2013  pani Henryka Cylewska, kt\u00f3ra po ust\u0105pieniu Niemc\u00f3w ze stolicy wr\u00f3ci\u0142a w miar\u0119 szybko i ku niezadowoleniu szabrownik\u00f3w broni\u0142a pozostawionego w budynku mienia szko\u0142y, jakby by\u0142o jej w\u0142asnym, minimalizuj\u0105c przy tym i tak ogromne straty materialne plac\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce po 1945 r. szko\u0142a wr\u00f3ci wreszcie \u201ena swoje\u201d \u2013 nic bardziej mylnego\u2026 Ot\u00f3\u017c w powojennej rzeczywisto\u015bci ci\u0105g\u0142ych niedobor\u00f3w, odzyskanie dawnej siedziby przebiega\u0142o d\u0142ugofalowo, etapami i przy du\u017cych oporach ze strony w\u0142adzy, kt\u00f3ra co i rusz widzia\u0142a wa\u017cniejszych pretendent\u00f3w do zaj\u0119cia lokum w przedwojennej szkole, ni\u017c jej prawowity w\u0142a\u015bciciel. St\u0105d zaraz po wojnie w okaza\u0142ym czteroskrzyd\u0142owym gmachu przy ul. Kazimierzowskiej 60, ulokowa\u0142 si\u0119 GUS (G\u0142. Urz. Statystyczny), kt\u00f3ry dosta\u0142 poka\u017ane fundusze na remont. Dzi\u0119ki staraniom i pro\u015bbom Marii Bartkowskiej, dyrektor GUS-u zgodzi\u0142 si\u0119 udost\u0119pni\u0107 szkole po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 gmachu. Pierwszy krok zosta\u0142 zatem poczyniony. Ponadto w obiekcie pojawi\u0142 si\u0119 z czasem GIP (G\u0142. Inst. Pracy) i AS (Akad. Stomatologiczna).  W 1951 r. po wyprowadzce GUS-s do w\u0142asnej siedziby (r\u00f3g Wawelskiej i al. Niepodleg\u0142o\u015bci), podj\u0119to nowe niekorzystne dla \u201enaszej\u201d szko\u0142y kroki. Ot\u00f3\u017c w lutym 1952 r., w ekspresowym tempie 3 dni, przeniesiono plac\u00f3wk\u0119 na ul. Stawki 3, gdzie pozostawa\u0142a do 1958 r. Budynek przy ul. Kazimierzowskiej, oczyszczono bowiem w\u00f3wczas na potrzeby KGMO (Kom. G\u0142. Milicji Obywatelskiej). Mimo, i\u017c w roku 1958 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 powr\u00f3t szko\u0142y do swojego gmachu, to jeszcze w 1964 r. milicja zajmowa\u0142a spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obiektu, a pozbywanie si\u0119 jej, jak wida\u0107 trwa\u0142o d\u0142ugie lata. Ostatecznie mundurowi wyprowadzili si\u0119 na prze\u0142omie 1965\/66 r.<\/p>\n\n\n\n

Od tej pory szko\u0142a zajmuje bez reszty sw\u00f3j w\u0142asny gmach, ca\u0142y czas modyfikuj\u0105c nieco sw\u0105 struktur\u0119 organizacyjn\u0105, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o zakres nauczania. Przez lata maj\u0105 te\u017c miejsce, podejmowane wielokrotnie prace budowlane w obr\u0119bie obiektu. Nawet obecnie (2025 r.), szko\u0142a przechodzi kolejny remont zwi\u0105zany z wymian\u0105 i adaptacj\u0105 starej infrastruktury.<\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142a dorobi\u0142a si\u0119, a\u017c dw\u00f3ch patronek. Ot\u00f3\u017c w latach 1965-85, by\u0142a ni\u0105 dzia\u0142aczka komunistyczna, Natalia G\u0105siorowska, w 1985 r. zmieniono na Mari\u0119 Bartkowsk\u0105, d\u0142ugoletnia dyrektor szko\u0142y (1915-1961), niezmordowan\u0105 jej or\u0119downiczk\u0119 i dobrodziejk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: „Studeo et Conservo 2025” – (XXI edycja), dofinansowanego przez Miasto Sto\u0142eczne Warszawa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Okaza\u0142y, monumentalny gmach wzniesiony w latach 1928\/29 wg proj. Mariana Kontkiewicza (1884 \u2013 1926), powsta\u0142 specjalnie z przeznaczeniem na cele o\u015bwiatowe. Obecnie zajmowany jest przez: \u201eZesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Odzie\u017cowych, Fryzjerskich i Kosmetycznych nr 22 w Warszawie\u201d. Nazwa szko\u0142y, a od 1949 r. zespo\u0142u szk\u00f3\u0142, zmienia\u0142a si\u0119 tak cz\u0119sto, \u017ce nie b\u0119dziemy tu przytracza\u0107 jej kolejnych brzmie\u0144, […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":37306,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37297","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warszawa","8":"category-wawerska"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37297"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37550,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37297\/revisions\/37550"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37306"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}