{"id":34674,"date":"2025-10-28T22:36:48","date_gmt":"2025-10-28T21:36:48","guid":{"rendered":"https:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=34674"},"modified":"2025-12-02T22:46:18","modified_gmt":"2025-12-02T21:46:18","slug":"kamienica-ul-chlopickiego-8a-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2025\/10\/28\/kamienica-ul-chlopickiego-8a-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Ch\u0142opickiego 8a, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

Kameralna dwupi\u0119trowa kamienica powsta\u0142a z ko\u0144cem 1935 r. na niepodzielonej jeszcze w\u00f3wczas dzia\u0142ce n-er 8, w p\u00f3\u0142nocnej jej cz\u0119\u015bci nosz\u0105cej obecnie n-er 8a. W roku 1930 podw\u00f3jny plac by\u0142 ju\u017c wydzielony z wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci. Nie mia\u0142 jeszcze co prawda docelowego numeru hipotecznego, ale wiemy, \u017ce nale\u017ca\u0142 do Moj\u017cesza Kruka. Pewne poj\u0119cie o dacie parcelacji i wczesnym u\u017cytkowaniu obu plac\u00f3w daje nam wzmianka, o tym i\u017c w latach 1929-30 pod adresem Ch\u0142opickiego 8 (obecne 8 i 8a) mie\u015bci\u0142a si\u0119 fabryka farb drukarskich \u201eArcus\u201d. By\u0142y to ostatnie lata jej dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 najprawdopodobniej zako\u0144czy\u0142 definitywnie wielki kryzys \u015bwiatowy z lat 1929-33. Firma mog\u0142a si\u0119 w owym czasie ratowa\u0107 ucieczk\u0105 na dalekie przedmie\u015bcia, gdy\u017c koszty utrzymania by\u0142y tu znacznie ni\u017csze ni\u017c w \u015br\u00f3dmie\u015bciu, gdzie od 1905 r. zak\u0142ad egzystowa\u0142. Mie\u015bci\u0142 si\u0119 na Ch\u0142odnej 44 pod nazw\u0105: \u201eTowarzystwo Warszawskiej Fabryki Farb – \u201eArcus\u201d, D-r W. Gaszczy\u0144ski i Sp.  Fabryka mai\u0142a w tamtym czasie (ok. 1910 r.) bardzo bogaty asortyment. Oferowa\u0142a bowiem farby zar\u00f3wno olejne, jak i wodne dla artyst\u00f3w malarzy, architekt\u00f3w i technik\u00f3w. Ponadto zaopatrywa\u0142a w r\u00f3\u017cnego rodzaju p\u0142yny i werniksy malarskie, gum\u0119 arabsk\u0105 p\u0142ynn\u0105 oraz atramenty kolorowe i czarne. Zak\u0142ad zatrudnia\u0142 ok. 30 robotnik\u00f3w, mia\u0142 telefon (53-20) i silnik elektryczny o mocy 15 koni. Obr\u00f3t roczny si\u0119ga\u0142 75 000 rubli, a kapita\u0142 zak\u0142adowy wynosi\u0142 45 000 rubli. Opr\u00f3cz d-ra Gaszczy\u0144skiego w sp\u00f3\u0142ce byli E. Horn i W. Oskierka. Takie oto znamienite przedsi\u0119biorstwo do\u017cywa\u0142o swoich dni na parceli, gdzie wkr\u00f3tce mia\u0142y powsta\u0107 istniej\u0105ce do dzi\u015b kamieniczki 8 i 8a. Po wzniesieniu osobnych obiekt\u00f3w, historia placu zaczyna toczy\u0107 si\u0119 dwutorowo. Interesuj\u0105cy nas dom w przededniu wojny by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 Karola Firusa. Z wojny wyszed\u0142 bez szwanku, a po niej zosta\u0142 znacjonalizowany, czyli odebrany prawowitym w\u0142a\u015bcicielom, przez powojenne komunistyczne pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Zapewne najpowa\u017cniejszym remontem omawianej tu kamienicy (spod numeru 8a), by\u0142 ten z pocz\u0105tku XXI w. (ok. 2002 r.). W jego to wyniku dom uzyska\u0142 nowe, zapewne docieplone styropianem i ob\u0142o\u017cone tynkiem \u2013 \u201ebarankiem\u201d, elewacje. Na sta\u0142e wzmocniono te\u017c przejazd bramny, stalowymi u-kszta\u0142tnymi belkami. Zar\u00f3wno ocieplenie, jak i podparty przejazd bramny s\u0105, jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, pami\u0105tkami z prowadzonej po s\u0105siedzku budowy nowego bloku, pod kt\u00f3rego wzniesienie w 2001\/2002 r. rozebrano naro\u017cn\u0105 kamienic\u0119 przylegajac\u0105 od p\u00f3\u0142nocy. Omawiany tu dom \u2013 spod adresu Ch\u0142opickiego 8a, zacz\u0105\u0142 si\u0119 wtedy zapewne osuwa\u0107. Zabezpieczono wi\u0119c przejazd bramy, a w ramach rekompensaty, czy zado\u015b\u0107uczynienia ocieplono naruszony dom. Jest to wielce prawdopodobny, znany z innych miejsc, scenariusz. Balkony maj\u0105 spawane balustrady s\u0105 wi\u0119c zapewne kopi\u0105 pierwotnego wystroju. Wymieniane by\u0107 mo\u017ce wraz z oknami, tak\u017ce w \u201efazie dobros\u0105siedzkiego zado\u015b\u0107uczynienia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawa jest pod\u0142oga przejazdu bramnego, o nietypowym wzorze p\u0142ytek wytwarzanych w pobliskiej fabryce Granzowa, mieszcz\u0105cej si\u0119 w prostej linii zaledwie o dwa kilometry od kamienicy. Mimo, i\u017c na zaplecze prowadzi przejazd bramny, to wej\u015bcie do budynku wiedzie nie z przejazdu, a wprost z podw\u00f3rka, do podkre\u015blonej ryzalitem klatki schodowej o skromnym wystroju.<\/p>\n\n\n\n

Dom, jak wspomnieli\u015bmy przeszed\u0142 modernizacj\u0119 ok. 2002 r., przy okazji wznoszenia s\u0105siedniego bloku. Wymieniono wtedy pokrycie dachu, docieplono elewacje i najprawdopodobniej zamontowano nowe balustrady balkonowe. Wn\u0119trze nie by\u0142o remontowane.<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: „Akademia Opiekun\u00f3w Dziedzictwa” – (VI edycja), dofinansowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie. Ch\u0142opickiego 8.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, brama.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, brama.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, brama.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, brama.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. W bramie.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, podw\u00f3rko.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, podw\u00f3rko.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, podw\u00f3rko.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, podw\u00f3rko.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A, podw\u00f3rko.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Wej\u015bcie.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Parter.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Parter<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Spocznik nad parterem.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Pietro 1.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Pietro 2.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. 3 pietro ze spocznika nad pietrem 2.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A. Pi\u0119tro 3.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Warszawa, Praga Poludnie., Ch\u0142opickiego 8A.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kameralna dwupi\u0119trowa kamienica powsta\u0142a z ko\u0144cem 1935 r. na niepodzielonej jeszcze w\u00f3wczas dzia\u0142ce n-er 8, w p\u00f3\u0142nocnej jej cz\u0119\u015bci nosz\u0105cej obecnie n-er 8a. W roku 1930 podw\u00f3jny plac by\u0142 ju\u017c wydzielony z wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci. Nie mia\u0142 jeszcze co prawda docelowego numeru hipotecznego, ale wiemy, \u017ce nale\u017ca\u0142 do Moj\u017cesza Kruka. Pewne poj\u0119cie o dacie parcelacji i […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-34674","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-warszawa","7":"category-wawerska"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34674"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35134,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34674\/revisions\/35134"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}