{"id":34544,"date":"2025-10-28T22:31:21","date_gmt":"2025-10-28T21:31:21","guid":{"rendered":"https:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=34544"},"modified":"2025-12-02T22:48:11","modified_gmt":"2025-12-02T21:48:11","slug":"kamienica-ul-alzacka-1-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2025\/10\/28\/kamienica-ul-alzacka-1-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Alzacka 1, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

Kameralny dom wolnostoj\u0105cy, w typie przedmiejskiej kamieniczki otoczonej ogrodem. O zwartej bryle. Obliczony na cztery rodziny. Elewacj\u0119 oduliczn\u0105 o\u017cywia wykusz klatki schodowej o niesymetrycznej ekspozycji okien. By\u0142 to jeden z obiekt\u00f3w wysuni\u0119tych najdalej na po\u0142udniowy wsch\u00f3d, w czasie wznoszenia przedwojennej Saskiej K\u0119py. Powsta\u0142 w przededniu II wojny \u015bwiatowej, w szczerym polu, na b\u0119d\u0105cych w trakcie parcelacji dalekich rubie\u017cach tej\u017ce dzielnicy, ju\u017c na pograniczu Goc\u0142awia. Projekty utworzenia na tym terenie nowoczesnej, luksusowej enklawy, zabudowanej zdecydowanie rzadziej ni\u017c centrum miasta, powsta\u0142y nied\u0142ugo po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. Proces urbanizacyjny wzd\u0142u\u017c precyzyjnie rozplanowanej siatki ulic post\u0119powa\u0142 z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie. Okolica, z kt\u00f3rej wydzielono t\u0119 i dziesi\u0105tki innych, pobliskich dzia\u0142ek bezpo\u015brednio po I wojnie \u015bwiatowej, nosi\u0142a nazw\u0119: \u201eKolonii n-er 7 we wsi K\u0119pa Goc\u0142awska\u201d. Obszar by\u0142 spory \u2013 liczy\u0142 38,5 ha i pokrywa\u0142 wi\u0119ksz\u0105 cze\u015b\u0107 obecnego pogranicza Saskiej K\u0119py i Goc\u0142awia.  Nale\u017ca\u0142 do kilku \u017cydowskich w\u0142a\u015bcicieli. Byli to:, Abram Walfisz, Aleksander Walfisz, Zelaman (Zygmunt) Walfisz i Aleksander Wilner, kt\u00f3rzy zapewne we wcze\u015bniejszym czasie odkupili go od pierwotnych gospodarzy. Wniosek ten mo\u017cna wysnu\u0107 na podstawie tego, \u017ce liczba w\u0142a\u015bcicieli tej kolonii jest r\u00f3wna ilo\u015bci gospodarstw lu\u017ano rozrzuconych w jej granicach. B\u0119d\u0105cych zapewne, lokowanymi na niewielkich sztucznych wzg\u00f3rkach, siedliskami po pierwotnych gospodarzach.<\/p>\n\n\n\n

Nowi w\u0142a\u015bciciele rozpocz\u0119li proces parcelacji w oparciu o wytyczon\u0105 przez magistrat siatk\u0119 ulic. W interesuj\u0105cej nas okolicy, do 1939 r. powsta\u0142o tylko kilka dom\u00f3w z tego wi\u0119kszo\u015b\u0107 przy ul. Ate\u0144skiej. Opisywany tu dom, cho\u0107 o adresie Alzacja 1, tak\u017ce stoi w ci\u0105gu ul. Ate\u0144skiej. Budynek wzniesiono po 1935 r, zapewne bli\u017cej wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Nie wiadomo czy by\u0142 od razu zasiedlony. Sprzed 1939 r., bowiem nie zachowa\u0142y si\u0119 ksi\u0119gi adresowe (albo wcale ich nie by\u0142o). Wiadomo natomiast, \u017ce ju\u017c w 1939 r. dom sta\u0142 pod dachem. M\u00f3g\u0142 by\u0107 jednak w stanie surowym, w wyniku przed\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 inwestycji. Wiadomo wszak, \u017ce wojna potrafi\u0142a na lata wstrzyma\u0107 o wiele wi\u0119ksze budowy. Pierwsze ksi\u0119gi meldunkowe pojawiaj\u0105 si\u0119 wraz z rokiem 1946.<\/p>\n\n\n\n

Dom obecnie jest zamieszka\u0142y i utrzymany w dobrym stanie. Wn\u0119trze klatki jest oryginalne, Jednak skromne jej wyko\u0144czenie i sama jako\u015b\u0107, zdaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 za\u0142o\u017cenie, \u017ce dom oddano do u\u017cytku w czasie okupacji niemieckiej, lub nawet po wojnie (min. charakterystyczne drzwi z poziomymi p\u0142ycinami).<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: „Akademia Opiekun\u00f3w Dziedzictwa” – (VI edycja), dofinansowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
2 HB = 0,3,-4 FN=0 FB = 0 outdoor = 1 ISO = 50.000000 exp=3.267974 return=0 film nm=4 FM0 CR0.69 [0,3,-4] Prymid2 maxDarkArea0.62 maxBrightArea1.14 maxPeakNotSat2.34 dr19.40 br18.22 wdr5.74 wbr10.72 sbr6.40 ldr22.04 lns51.0 FC741815860741881396741357364741422900741488436741619508741685044741816116741881652bfalic 0000X<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kameralny dom wolnostoj\u0105cy, w typie przedmiejskiej kamieniczki otoczonej ogrodem. O zwartej bryle. Obliczony na cztery rodziny. Elewacj\u0119 oduliczn\u0105 o\u017cywia wykusz klatki schodowej o niesymetrycznej ekspozycji okien. By\u0142 to jeden z obiekt\u00f3w wysuni\u0119tych najdalej na po\u0142udniowy wsch\u00f3d, w czasie wznoszenia przedwojennej Saskiej K\u0119py. Powsta\u0142 w przededniu II wojny \u015bwiatowej, w szczerym polu, na b\u0119d\u0105cych w trakcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":34545,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-34544","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warszawa","8":"category-wawerska"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34544","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34544"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35136,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34544\/revisions\/35136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34545"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}