{"id":34315,"date":"2025-10-31T23:33:42","date_gmt":"2025-10-31T22:33:42","guid":{"rendered":"https:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=34315"},"modified":"2025-11-29T03:46:49","modified_gmt":"2025-11-29T02:46:49","slug":"kamienica-ul-kordeckiego-5-warszawa-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2025\/10\/31\/kamienica-ul-kordeckiego-5-warszawa-2\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. \u017bytnia 61, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

Niewielka dwupi\u0119trowa kamienica wzniesiona na dalekich kra\u0144cach ul. \u017bytniej, urz\u0105dzanych dopiero w przededniu II wojny \u015awiatowej. Omawiany tu obiekt powsta\u0142 jako jeden z pierwszych dom\u00f3w mieszkalnych w okolicy. W roku 1935 by\u0142 w trakcie budowy, a ulica bezpo\u015brednio przed nim by\u0142a niby wyznaczona, ale po\u0142\u0105czenia z M\u0142ynarsk\u0105 jeszcze nie utworzono. Na zach\u00f3d droga si\u0119ga\u0142a tylko 70 m. poza skrzy\u017cowanie z ul. Eustachego Tyszkiewicza. Za po\u015brednictwem tej ostatniej ulicy mo\u017cna si\u0119 by\u0142o przedosta\u0107 od G\u00f3rczewskiej. Je\u015bli wspomnieli\u015bmy ju\u017c nazwisko Tyszkiewicz\u00f3w, to warto nadmieni\u0107, \u017ce sam patron nie znalaz\u0142 si\u0119 w tym miejscu przypadkowo. Ot\u00f3\u017c w spisach hipotecznych, w szczeg\u00f3lnie w gor\u0105cym czasie zagospodarowywania przedmie\u015b\u0107 po I wojnie \u015bwiatowej, w tej cz\u0119\u015bci miasta, cz\u0119sto pojawia si\u0119 nazwisko Tyszkiewicz\u00f3w; b\u0105d\u017a to w kontek\u015bcie sukcesor\u00f3w, b\u0105d\u017a w\u0142a\u015bcicieli min. hr. El\u017cbieta Tyszkiewicz. Omawiana przez nas nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a wniesiona na po\u0142udniowych kra\u0144cach obszernej parceli, kt\u00f3ra rozpo\u015bciera\u0142a si\u0119 zar\u00f3wno daleko na p\u00f3\u0142noc, po obecn\u0105 ulic\u0119 Morcinka, jak i na wsch\u00f3d ku ul. M\u0142ynarskiej, tworz\u0105c swym zasi\u0119giem co\u015b na kszta\u0142t ogromnej, le\u017c\u0105cej litery \u201eT\u201d, a miejmy jednocze\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie by\u0142a to jedyna posesja nale\u017c\u0105ca do hrabiostwa w tej okolicy.<\/p>\n\n\n\n

Jako ciekawostk\u0119 warto doda\u0107, \u017ce nazwa pobliskiej ul. M\u0142ynarskiej ma swoje gruntowne uzasadnienie. Ot\u00f3\u017c od zamierzch\u0142ych czas\u00f3w na lokalnym wyp\u0142aszczeniu, kt\u00f3re do dzi\u015b rozpo\u015bciera si\u0119 na tym obszarze (cho\u0107 przez zabudow\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 ma\u0142o wida\u0107 deniwelacje w terenie, to dochodz\u0105 one nawet do kilku metr\u00f3w), budowano wiatraki. Powstawa\u0142y ca\u0142e kolonie tych obiekt\u00f3w \u2013 do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce na mapie z okresu Powstania Listopadowego ich liczba si\u0119ga bez ma\u0142a pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu, z tego w najbli\u017cszym s\u0105siedztwie, opisywanej tu kamienicy (ul. \u017bytnia 61), w promieniu stu metr\u00f3w sta\u0142y a\u017c trzy sztuki. Oczywi\u015bcie w momencie powstawanie kamienicy wiatrak\u00f3w ju\u017c nie by\u0142o. Zacz\u0119\u0142y one st\u0105d znika\u0107 wraz z drug\u0105 po\u0142ow\u0105 XIX w.<\/p>\n\n\n\n

Sam dom wybudowany jak wspomnieli\u015bmy, na kr\u00f3tko przed ostatni\u0105 wojn\u0105, prezentuje si\u0119 do\u015b\u0107 skromnie. Ma g\u0142adk\u0105 fasad\u0119, dwa pi\u0119tra i pi\u0119\u0107 osi, z czego skrajne ozdobiono balkonami, o oryginalnych, jak si\u0119 zdaje, nitowanych balustradach. Elementem o\u017cywiaj\u0105cym elewacj\u0119 oduliczn\u0105 jest kapliczka, we wn\u0119ce, przes\u0142oni\u0119ta szyb\u0105, umieszczona na wysoko\u015bci pierwszego pietra. Zaaran\u017cowana zapewne w czasie okupacji niemieckiej. Z racji s\u0142abej dost\u0119pno\u015bci, umieszczona wewn\u0105trz \u015bwi\u0119ta figurka pozostaje uszkodzona. Wraz z domem frontowym, wzniesiono z ty\u0142u, dzia\u0142ki murowan\u0105 stajni\u0119 stoj\u0105c\u0105 w poprzek placu. Przetrwa\u0142a on wojn\u0119 pod dachem, jednak w czasie przekszta\u0142cania zaplecza kamienicy w cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3lnego, osiedlowego podw\u00f3rza niestety ja rozebrano. Dom frontowy uleg\u0142 w czasie wojny uszkodzeniu. Nie posiada\u0142 dachu i mia\u0142 wypalone ostatnie pi\u0119tro. Jednak powojenna ekspertyza wykaza\u0142a, \u017ce nadaje si\u0119 do odbudowy, na co mia\u0142a zapewne wp\u0142yw konstrukcja budynku, a w szczeg\u00f3lno\u015bci stropy Kleina.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie kamienica ma wej\u015bcie na klatk\u0119 schodow\u0105 od ty\u0142u \u2013 od strony podw\u00f3rza. Nie wydaje si\u0119 aby by\u0142o to pierwotne rozwi\u0105zanie, bowiem dom od pocz\u0105tku dotyka\u0142 do dzia\u0142ek s\u0105siednich w ostrej granicy i by\u0142 szykowany, jako jeden z wielu, maj\u0105cych sta\u0107 w zwartej przyulicznej pierzei, kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 dopiero po wojnie (lata 50\/60). Albo wi\u0119c wt\u00f3rnie zamurowano przejazd bramny na podw\u00f3rze, albo za\u015blepiono wej\u015bcie na klatk\u0119 schodow\u0105 z ulicy \u2013 w\u00f3wczas musia\u0142aby by to by\u0107 klatka przechodnia. Drugie rozwi\u0105zanie wydaje si\u0119 bardziej prawdopodobne, bowiem w roku 1945 nie wida\u0107 na podw\u00f3rzu \u015bladu po podje\u017adzie do bramy, a \u015bcie\u017ck\u0119 ku drzwiom na klatk\u0119 schodow\u0105 wida\u0107 bardzo wyra\u017anie. Jednoznaczn\u0105 odpowied\u017a na to pytanie mo\u017cna b\u0119dzie zapewne uzyska\u0107 podczas remontu (skuwanie tynk\u00f3w), kt\u00f3ry wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej nast\u0105pi, trzeba jednak o tym pami\u0119ta\u0107. Ciekawie prezentuje si\u0119 sama klatka schodowa, gdzie na tle skromnych lastrykowych schod\u00f3w do\u015b\u0107 osobliwie wygl\u0105da balustrada o motywie zdobniczym z czas\u00f3w bezpo\u015brednio poprzedzaj\u0105cych I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. By\u0107 mo\u017ce zosta\u0142a zakupiona za bezcen podczas budowy, jako bardzo ju\u017c w\u00f3wczas niemodna, albo zamontowano j\u0105 po wojnie, przenosz\u0105c tu z innego obiektu. W czasach gdy panowa\u0142a wszechobecna bieda, nie patrzono bowiem na takie szczeg\u00f3\u0142y jak zgodno\u015b\u0107 stylowa z remontowanym, modernistycznym przecie\u017c budynkiem.<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: „Akademia Opiekun\u00f3w Dziedzictwa” – (VI edycja), dofinansowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niewielka dwupi\u0119trowa kamienica wzniesiona na dalekich kra\u0144cach ul. \u017bytniej, urz\u0105dzanych dopiero w przededniu II wojny \u015awiatowej. Omawiany tu obiekt powsta\u0142 jako jeden z pierwszych dom\u00f3w mieszkalnych w okolicy. W roku 1935 by\u0142 w trakcie budowy, a ulica bezpo\u015brednio przed nim by\u0142a niby wyznaczona, ale po\u0142\u0105czenia z M\u0142ynarsk\u0105 jeszcze nie utworzono. Na zach\u00f3d droga si\u0119ga\u0142a tylko […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":34318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-34315","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warszawa","8":"category-wawerska"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34315"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34915,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34315\/revisions\/34915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34318"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}