{"id":31776,"date":"2024-12-31T22:22:52","date_gmt":"2024-12-31T21:22:52","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=31776"},"modified":"2025-02-24T19:25:00","modified_gmt":"2025-02-24T18:25:00","slug":"kamienica-pl-jana-pawla-ii-n-er-3-zyrardow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/12\/31\/kamienica-pl-jana-pawla-ii-n-er-3-zyrardow\/","title":{"rendered":"Kamienica pl. Jana Paw\u0142a II nr 3, \u017byrard\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Dom Ludowy, zwany popularnie Ludowcem, wznoszono w latach 1910-1912, a do u\u017cytku oddano z pocz\u0105tkiem 1913 r. (26 stycznia). Oficjalna nazwa obiektu brzmia\u0142a „Carl Dittrichs Haus”, pochodzi\u0142a od nazwiska fundatora gmachu Carla [Karola] Augusta Dittricha m\u0142., przemys\u0142owca, kt\u00f3remu \u017byrard\u00f3w zawdzi\u0119cza\u0142 rozw\u00f3j swej pot\u0119gi jako miasta produkcji lnu. Obiekt by\u0142 przewidziany dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, funkcjonowa\u0142 przede wszystkim jako sala widowiskowo-teatralna. Z racji zmiany sytuacji spowodowanej wybuchem I wojny \u015bwiatowej i blisko\u015bci\u0105 frontu niemiecko-rosyjskiego gmach zamieniono na szpital polowy, co doprowadzi\u0142 do jego dewastacji. W dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym budynek wyremontowano i zacz\u0105\u0142 on ponownie s\u0142u\u017cy\u0107 zgodnie ze swoim przeznaczeniem – jako miejsce wszelkiego rodzaju spotka\u0144 i szerzenia kultury. Co znamienne, podczas II wojny \u015bwiatowej znowu zaprowadzono tu szpital polowy. Po wyzwoleniu spod niemieckiej okupacji, w nowej socjalistycznej rzeczywisto\u015bci, obiekt ponownie pe\u0142ni\u0142 swe pierwotne funkcje, tyle \u017ce pozostawa\u0142 pod wp\u0142ywem i na us\u0142ugach jedynie wtedy s\u0142usznej ideologii. Zmieniono te\u017c jego nazw\u0119 z Domu Ludowego na Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Dom Kultury. W okresie PRL zacz\u0119\u0142o tu dzia\u0142a\u0107 kino i nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie wtedy zamurowano boczne okna do\u015bwietlaj\u0105ce sal\u0119. Kolejna zmiana nazwy nast\u0105pi\u0142a wraz z upadkiem komunizmu. Obecnie obiekt jest Miejskim Domem Kultury. Warto wspomnie\u0107 o formie samego budynku. Wzniesiono go w stylu wczesnomodernistycznym, z wp\u0142ywami secesji niemieckiej b\u0105d\u017a skandynawskiej. Jego detal jest oszcz\u0119dny. Nazwisko projektanta na obecnym stanie bada\u0144 nie jest znane. Opr\u00f3cz charakterystycznie rozcz\u0142onkowanej bry\u0142y zwracaj\u0105 uwag\u0119 kute pokryte zielon\u0105 patyn\u0105 kraty, posadzka w hallu g\u0142\u00f3wnym, z ma\u0142ych heksagonalnych p\u0142ytek u\u0142o\u017conych w tzw. plaster miodu i tworz\u0105cych wzory oraz napisy. Interesuj\u0105co prezentuje si\u0119 p\u00f3\u0142kolista klatka schodowa z balustrad\u0105 nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do wzoru zewn\u0119trznych krat, sala kinowa o ciekawie rozwi\u0105zanym sklepieniu (konstrukcja z \u017celazobetonu, u\u017cyta pono\u0107 po raz pierwszy w Kr\u00f3lestwie Polskim przy budowie omawianego gmachu). Dzi\u015b opr\u00f3cz plac\u00f3wek kulturalnych mie\u015bci si\u0119 w budynku kino pod wymown\u0105 nazw\u0105 Len.<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: ,,FOCUS na detal \u2013 spo\u0142eczna dokumentacja detalu architektonicznego zabytk\u00f3w Warszawy i innych miast Mazowsza\u201d, realizowanego w ramach wsparcia ze \u015brodk\u00f3w planu rozwojowego (Krajowego Planu Odbudowy \/ KPO).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od strony placu. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kopu\u0142a nad wie\u017c\u0105. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja po\u0142udniowa. Krata okna. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja po\u0142udniowa. Krata okna. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja po\u0142udniowa. Krata okna – detal. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja po\u0142udniowa. Krata okna – detal. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia – wej\u015bcie boczne. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia – drzwi towarowe\/techniczne (?). Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna – lizeny. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna – okienko piwniczne. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Belwederek na dachu – wywietrznik (?). Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia – barierka. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia – barierka. Fot. Ma\u0142gorzata Bosek, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od strony placu. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od strony placu. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od p\u00f3\u0142nocy. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze sali kinowej. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze sali kinowej. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze sali kinowej. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze sali kinowej. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hall – posadzka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hall – posadzka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hall – posadzka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hall – posadzka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hall – posadzka i schody na I-sze pi\u0119tro. Balustrada. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hall – posadzka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dom Ludowy, zwany popularnie Ludowcem, wznoszono w latach 1910-1912, a do u\u017cytku oddano z pocz\u0105tkiem 1913 r. (26 stycznia). Oficjalna nazwa obiektu brzmia\u0142a „Carl Dittrichs Haus”, pochodzi\u0142a od nazwiska fundatora gmachu Carla [Karola] Augusta Dittricha m\u0142., przemys\u0142owca, kt\u00f3remu \u017byrard\u00f3w zawdzi\u0119cza\u0142 rozw\u00f3j swej pot\u0119gi jako miasta produkcji lnu. Obiekt by\u0142 przewidziany dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, funkcjonowa\u0142 przede […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":31777,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[272,233],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31776","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pl-jana-pawla-ii-go","8":"category-zyrardow"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31776"}],"version-history":[{"count":12,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34011,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31776\/revisions\/34011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31777"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}