{"id":31443,"date":"2024-12-31T22:42:57","date_gmt":"2024-12-31T21:42:57","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=31443"},"modified":"2025-02-09T18:57:01","modified_gmt":"2025-02-09T17:57:01","slug":"kamienica-ul-zelazna-103-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/12\/31\/kamienica-ul-zelazna-103-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. \u017belazna 103, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

Dom wzniesiony w przededniu II wojny \u015bwiatowej, w zachodniej pierzei trzech nowych dom\u00f3w przy przed\u0142u\u017conej ulicy \u017belaznej. Odcinek na p\u00f3\u0142noc od Nowolipia powsta\u0142 w celach spekulacyjnych \u2013 bardziej op\u0142acalne by\u0142o wydzielenie kr\u00f3tkiej \u015blepej uliczki (zwanej zreszt\u0105 prze\u015bmiewczo \u201e\u015blep\u0105 kiszk\u0105 \u017belaznej\u201d) pod rozdrobnion\u0105, ale frontow\u0105 zabudow\u0119 ni\u017c budowanie jednej okaza\u0142ej, ale wielopodw\u00f3rzowej kamienicy. Przy nowym odcinku ulokowano a\u017c trzy frontowe domy. Mieszkania od ulicy mia\u0142y lepsze wzi\u0119cie, a zatem ich wynajem by\u0142 bardziej op\u0142acalny \u2013 uwa\u017cano je za bardziej luksusowe. Po likwidacji znajduj\u0105cej si\u0119 w tym miejscu od lat fabryki lamp Serkowskiego powzi\u0119to decyzj\u0119 o rozparcelowaniu gruntu. Stoj\u0105ce tu do dzi\u015b budynki \u2013 wraz z kilkoma s\u0105siednimi \u2013 mimo i\u017c pozostawa\u0142y w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie getta, to nie by\u0142y do\u0144 w\u0142\u0105czone, dzi\u0119ki czemu przetrwa\u0142y II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Domy te z pocz\u0105tkiem okupacji zosta\u0142y wysiedlone i przeznaczone dla Niemc\u00f3w na cele mieszkalne i administracyjne (w cz\u0119\u015bci by\u0142y biura). Omawiany tu dom spod numeru 103 by\u0142 wznoszony w przededniu II wojny \u015bwiatowej dla E. Hofmana, w innych \u017ar\u00f3d\u0142ach z tego samego okresu jako wznosz\u0105cy dom wyst\u0119puje Mojsze Hofman. By\u0107 mo\u017ce dom zosta\u0142 przepisany przez jednego cz\u0142onka rodziny na drugiego. Budow\u0105 kamienicy kierowa\u0142 in\u017c.-arch. Leonard Kario (lata \u017cycia: 1900-1942), a prace wykonywa\u0142o przedsi\u0119biorstwo budowlane Damiana Tokara. Obiekt zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo uszkodzony podczas II wojny, jednak zniszczenia nie by\u0142y rozleg\u0142e. Na jednym ze spocznik\u00f3w mo\u017cna zobaczy\u0107 odbit\u0105 w lastrico seri\u0119 z karabinu maszynowego, a na \u017celiwnej balustradzie \u015blady po kulach.<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: „Studeo et Conservo 2024” – (XIX edycja), dofinansowanego przez Miasto Sto\u0142eczne Warszawa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od ulicy. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od ulicy. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od strony ulicy. Balkon. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od strony ulicy. Balkon. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od strony ulicy. Boniowanie elewacji. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od strony ulicy. Boniowanie elewacji. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od strony ulicy. Okienko piwniczne. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od strony ulicy. Parapet. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przejazd bramny – posadzka. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przejazd bramny – widok od ulicy. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przejazd bramny – posadzka. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przejazd bramny – posadzka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przejazd bramny – wej\u015bcie na klatk\u0119 schodow\u0105. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Lastrico przy wyj\u015bciu. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik. Postrzeliny (?). Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik. Postrzeliny (?). Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik. Parapet. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Posadzka w korytarzyku. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. policzki schod\u00f3w. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter – balustrada. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od podw\u00f3rka. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Podw\u00f3rko. Fragment barierki wok\u00f3\u0142 trawnika. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Korytarz. Fot. Teresa Adamiak, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Korytarz. Fot. Anna Laskowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Korytarz. Fot. Anna Laskowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Korytarz. Fot. Anna Laskowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Korytarz. Toaleta. Fot. Anna Laskowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – pi\u0119tro IV-te. Toaleta. Fot. Anna Laskowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatni spocznik. Postrzeliny (?). Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatni spocznik. Postrzeliny (?). Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eStudeo et Conservo\u201d \u2013 (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dom wzniesiony w przededniu II wojny \u015bwiatowej, w zachodniej pierzei trzech nowych dom\u00f3w przy przed\u0142u\u017conej ulicy \u017belaznej. Odcinek na p\u00f3\u0142noc od Nowolipia powsta\u0142 w celach spekulacyjnych \u2013 bardziej op\u0142acalne by\u0142o wydzielenie kr\u00f3tkiej \u015blepej uliczki (zwanej zreszt\u0105 prze\u015bmiewczo \u201e\u015blep\u0105 kiszk\u0105 \u017belaznej\u201d) pod rozdrobnion\u0105, ale frontow\u0105 zabudow\u0119 ni\u017c budowanie jednej okaza\u0142ej, ale wielopodw\u00f3rzowej kamienicy. Przy nowym odcinku […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":31488,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,208],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31443","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warszawa","8":"category-zelazna"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31443"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33797,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31443\/revisions\/33797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31488"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}