{"id":31154,"date":"2024-12-31T23:00:09","date_gmt":"2024-12-31T22:00:09","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=31154"},"modified":"2025-05-27T13:03:03","modified_gmt":"2025-05-27T11:03:03","slug":"kamienica-ul-wawerska-17-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/12\/31\/kamienica-ul-wawerska-17-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Wawerska 17, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

Jeden z kilku budynk\u00f3w wzniesionych na du\u017cej, podzielonej po I wojnie \u015bwiatowej parceli. Mimo i\u017c po podziale posesji powsta\u0142o tu w r\u00f3\u017cnym czasie sze\u015b\u0107 odr\u0119bnych obiekt\u00f3w, to tworz\u0105 one swego rodzaju ca\u0142o\u015b\u0107, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzy dwupi\u0119trowe kamieniczki od ulicy Rybnej i trzy od ulicy Wawerskiej. Wszystkie maj\u0105 podobny gabaryt, co zapewne podyktowane by\u0142o obowi\u0105zuj\u0105cym na tym terenie \u00f3wczesnym planem zagospodarowania (jedne z pierwszych takich dzia\u0142a\u0144 realizowanych przez w\u0142adze miejskie). S\u0105 przyk\u0142adami typowej zabudowy Kamionka i Grochowa z lat mi\u0119dzywojennych. Domy, o kt\u00f3rych mowa, nie by\u0142y wznoszone w tym samym czasie i przez jednego inwestora. S\u0105 wyko\u0144czone do\u015b\u0107 oszcz\u0119dnie, a nieliczne ich detale tkwi\u0105 stylowo raczej w drugim ni\u017c trzecim dziesi\u0119cioleciu XX w. Kamienice te by\u0142y przeznaczone raczej dla \u015bredniozamo\u017cnych mieszka\u0144c\u00f3w. Prezentowany tu dom przy ul. Wawerskiej 17 wybudowano przed 1935 r. – by\u0107 mo\u017ce nawet tu\u017c przed t\u0105 dat\u0105, bowiem ksi\u0119gi lokatorskie obiektu zaczynaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie od 1935 r. W  przededniu II wojny \u015bwiatowej budynek nale\u017ca\u0142 do Jadwigi Epstein. Obiekt ma tradycyjny przejazd bramny prowadz\u0105cy na teren posesji, jednak wej\u015bcie na klatk\u0119 schodow\u0105 umieszczono nie z przejazdu, a od strony ulicy. Podw\u00f3rze nie pe\u0142ni\u0142o tu raczej funkcji gospodarczych, tylko rekreacyjne. Forma budynku, z przejazdem bramnym, mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o u\u017cyciu starszego projektu i unowocze\u015bnieniu go poprzez dodanie wyj\u015bcia z klatki bezpo\u015brednio na ulic\u0119. Wszystkie sze\u015b\u0107 wspomnianych tu budynk\u00f3w by\u0142o wznoszonych systemem gospodarczym, dzi\u015b okre\u015blanym jako \u201ebud\u017cetowy\u201d. St\u0105d pojawiaj\u0105 si\u0119 w ich architekturze elementy wystroju nieco wcze\u015bniejsze stylowo ni\u017c data wzniesienia kamieniczki. Jako ostatni z ca\u0142ego kompleksu powsta\u0142 dom przy ul. Rybnej 28 (po 1935 r., jego przedwojennymi w\u0142a\u015bcicielami byli Helena i Wierusz Jezierscy oraz Ewa Kowalska). W ostatnim czasie trzy kamieniczki zosta\u0142y odremontowane: ul. Wawerska 19 (tu\u017cprzedwojennymi w\u0142a\u015bcicielami domu byli L. Chajsturr oraz Izaak Zab\u0142udowski), ul. Rybna 24 (przed wojn\u0105 w\u0142a\u015bcicielk\u0105 kamienicy nr 24 by\u0142a Bronis\u0142awa Stawska) i 28. Trwaj\u0105 przygotowania do remontu kolejnych trzech (ul. Rybna 26, ul. Wawerska 15 i 17).<\/p>\n\n\n\n

* Przy opracowaniu historii wzmiankowanych tu dom\u00f3w korzystano m.in. z artyku\u0142u: K. Komar-Michalczyk, M. Weso\u0142owska, „Mniej znane kamienice Kamionka”, „STOLICA”, 2024, nr 9-10, s. 44-48.<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: „Studeo et Conservo 2024” – (XIX edycja), dofinansowanego przez Miasto Sto\u0142eczne Warszawa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od podw\u00f3rza. Fot. Wojciech Kmie\u0107, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od ulicy. Fot. Wojciech Kmie\u0107, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Wojciech Kmie\u0107, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Wojciech Kmie\u0107, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Wojciech Kmie\u0107, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – okienko piwniczne. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – balkony. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – postrzeliny (?). Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – przejazd bramny. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – przejazd bramny. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – przejazd bramny. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od podw\u00f3rza – przejazd bramny. Sufit. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od ulicy – przejazd bramny. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od ulicy – pr\u00f3g przy wej\u015bciu na klatk\u0119 schodow\u0105. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Wej\u015bcie do piwnicy. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Wej\u015bcie do piwnicy. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Stalowa belka konstrukcyjna. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Balustrada. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Balustrada. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – wysoki parter. Balustrada. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – podstawa pr\u0119ta balustrady – schody na I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – schody na I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – schody na I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – schody na I-sze pi\u0119tro. Lastrico stopnia. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – pierwszy spocznik. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – por\u0119cz przy pierwszym spoczniku. \u0141\u0105czenie. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – schody na I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – podstawa s\u0142upka balustrady. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – mocowanie pr\u0119ta balustrady – schody na II-gie pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatnie pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – drzwi wyj\u015bciowe. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Studeo et Conservo” – (XIX edycja).<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeden z kilku budynk\u00f3w wzniesionych na du\u017cej, podzielonej po I wojnie \u015bwiatowej parceli. Mimo i\u017c po podziale posesji powsta\u0142o tu w r\u00f3\u017cnym czasie sze\u015b\u0107 odr\u0119bnych obiekt\u00f3w, to tworz\u0105 one swego rodzaju ca\u0142o\u015b\u0107, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzy dwupi\u0119trowe kamieniczki od ulicy Rybnej i trzy od ulicy Wawerskiej. Wszystkie maj\u0105 podobny gabaryt, co zapewne podyktowane by\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":31165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31154","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warszawa","8":"category-wawerska"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31154"}],"version-history":[{"count":17,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34283,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31154\/revisions\/34283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31165"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}