{"id":31006,"date":"2024-12-31T22:16:13","date_gmt":"2024-12-31T21:16:13","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=31006"},"modified":"2025-02-24T20:56:22","modified_gmt":"2025-02-24T19:56:22","slug":"kamienica-ul-wyszynskiego-3-zyrardow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/12\/31\/kamienica-ul-wyszynskiego-3-zyrardow\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Wyszy\u0144skiego 3, \u017byrard\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Jeden z wielu dom\u00f3w robotniczych na terenie \u017cyrardowskiego tzw. Nowego \u015awiatu. Nazwa ulicy – potem stosowana te\u017c do ca\u0142ego obszaru nowej dzielnicy – by\u0142a jak najbardziej adekwatna, u\u017cyta i zastosowana w podobnym kontek\u015bcie jak w Warszawie, z tym \u017ce w \u017byrardowie w przeciwie\u0144stwie do stolicy nie by\u0142o mowy o samoistnym tworzeniu si\u0119 nowej dzielnicy. Zastosowano konkretny plan dla ca\u0142ej nowo realizowanej osady. Zachowane s\u0105 tu budynki r\u00f3\u017cnego typu, dla r\u00f3\u017cnych grup pracownik\u00f3w: od robotnik\u00f3w, poprzez majstr\u00f3w, dyrektor\u00f3w \u015bredniego szczebla itd. Standard wzrasta\u0142 wraz z pozycj\u0105 zawodow\u0105 zamieszkuj\u0105cego dom. Poszczeg\u00f3lne grupy pracownik\u00f3w osiedlano w innych kwarta\u0142ach nowej osady. Mimo i\u017c domy dla najbiedniejszych nie mia\u0142y bie\u017c\u0105cej wody, kanalizacji, a ogrzewanie by\u0142o w\u0119glowe, to i tak na tle pozosta\u0142ej zabudowy \u017byrardowa – zazwyczaj drewnianej i bardzo lichej – przedstawia\u0142y si\u0119 porz\u0105dnie. By\u0142y lu\u017ano ustawione, mia\u0142y przydomowe ogr\u00f3dki. O porz\u0105dek cz\u0119sto dbali sami mieszka\u0144cy. Budynki s\u0105 do pewnego stopnia powtarzalne. Zar\u00f3wno poszczeg\u00f3lne detale, kszta\u0142tki ceglane, jak i ca\u0142e modu\u0142y powielano w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach i uk\u0142adach. St\u0105d podobnie dekorowane domy 2- i 3-klatkowe, parterowe i dwupi\u0119trowe. Dom tu prezentowany zapewne przeznaczony by\u0142 dla robotnik\u00f3w. Omawiane domy s\u0105 obiektami pi\u0119trowymi z wysokim strychem, w\u0105skimi i stromymi drewnianymi schodami zabiegowymi. Mieszka\u0144 na pi\u0119trze zaplanowano cztery, s\u0105 to cz\u0119sto lokale jednoizbowe. Prezentowany tu budynek jest dwuklatkowy, ale to tylko jeden z typ\u00f3w obiekt\u00f3w omawianego osiedla. W bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie po drugiej stronie ul. Wyszy\u0144skiego stoj\u0105 podobne domy, ale d\u0142u\u017csze, trzyklatkowe. Tu omawiany dom mia\u0142 po wojnie przebudowane wej\u015bcia na klatki schodowe \u2013 drzwi zw\u0119\u017cono niemal po\u0142ow\u0119 (!), zlikwidowano odcinkowe zwie\u0144czenia otworu drzwiowego. Dodano w zamian betonowe p\u0142askie daszki, po kilkudziesi\u0119ciu latach nadaj\u0105ce si\u0119 ju\u017c tylko do demonta\u017cu (krusz\u0105cy si\u0119 beton, wychodz\u0105ce zbrojenie). Jak pierwotnie wygl\u0105da\u0142o wej\u015bcie na klatk\u0119 schodow\u0105 typowego domu osiedla, mo\u017cna zobaczy\u0107 np. w budynku przy ul. Narutowicza 28 (por. ostatnie foto).<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: ,,FOCUS na detal \u2013 spo\u0142eczna dokumentacja detalu architektonicznego zabytk\u00f3w Warszawy i innych miast Mazowsza\u201d, realizowanego w ramach wsparcia ze \u015brodk\u00f3w planu rozwojowego (Krajowego Planu Odbudowy \/ KPO).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"
Elewacja po\u0142udniowa \u2013 widok og\u00f3lny. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja po\u0142udniowa \u2013 okna strychu. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Naro\u017cnik po\u0142udniowo – wschodni. Detal. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja wschodnia. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Naro\u017cnik p\u00f3\u0142nocno-wschodni. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia – widok og\u00f3lny. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – pi\u0119tro I-sze. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – schody na pi\u0119tro I-sze. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – parter. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – parter. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – strych. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – schody na strych. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka p\u00f3\u0142nocna – parapet. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka p\u00f3\u0142nocna – schody zabiegowe na ostatni\u0105 kondygnacj\u0119 (strych). Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka p\u00f3\u0142nocna – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka p\u00f3\u0142nocna. Wej\u015bcie, zniszczone przebudow\u0105 z czas\u00f3w PRL-u. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja zachodnia – okno parteru. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa. Wej\u015bcie, zniszczone przebudow\u0105 z czas\u00f3w PRL-u. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – parter. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – parter. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – widok z parteru. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – schody zabiegowe na I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – schody zabiegowe na I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – widok z I-go pi\u0119tra. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – schody zabiegowe na strych. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – schody zabiegowe na strych. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka po\u0142udniowa – I-sze pi\u0119tro. Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wej\u015bcie w pierwotnej postaci, niezniszczone przebudow\u0105 z czas\u00f3w PRL-u (budynek s\u0105siedni, ul. Narutowicza 28). Fot. Robert Marcinkowski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: „Focus na detal”.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeden z wielu dom\u00f3w robotniczych na terenie \u017cyrardowskiego tzw. Nowego \u015awiatu. Nazwa ulicy – potem stosowana te\u017c do ca\u0142ego obszaru nowej dzielnicy – by\u0142a jak najbardziej adekwatna, u\u017cyta i zastosowana w podobnym kontek\u015bcie jak w Warszawie, z tym \u017ce w \u017byrardowie w przeciwie\u0144stwie do stolicy nie by\u0142o mowy o samoistnym tworzeniu si\u0119 nowej dzielnicy. Zastosowano […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":32188,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[239,233],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31006","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wyszynskiego","8":"category-zyrardow"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31006"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34055,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31006\/revisions\/34055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32188"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}