{"id":30877,"date":"2024-12-31T22:19:50","date_gmt":"2024-12-31T21:19:50","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=30877"},"modified":"2025-05-27T13:06:27","modified_gmt":"2025-05-27T11:06:27","slug":"kamienica-ul-narutowicza-26b-zyrardow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/12\/31\/kamienica-ul-narutowicza-26b-zyrardow\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Narutowicza 26b, \u017byrard\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Jeden z wielu dom\u00f3w robotniczych na terenie \u017cyrardowskiego tzw. Nowego \u015awiatu. Nazwa ulicy – potem stosowana te\u017c do ca\u0142ego terenu nowej dzielnicy – by\u0142a jak najbardziej adekwatna, u\u017cyta i zastosowana w podobnym kontek\u015bcie jak w Warszawie, z tym \u017ce w \u017byrardowie w przeciwie\u0144stwie do stolicy nie by\u0142o mowy o samoistnym tworzeniu si\u0119 nowej dzielnicy. Zastosowano konkretny plan dla ca\u0142ej nowo realizowanej osady. Zachowane s\u0105 tu budynki r\u00f3\u017cnego typu, dla r\u00f3\u017cnych grup pracownik\u00f3w: od robotnik\u00f3w, poprzez majstr\u00f3w, dyrektor\u00f3w \u015bredniego szczebla itd. Standard wzrasta\u0142 wraz z pozycj\u0105 zawodow\u0105 zamieszkuj\u0105cego dom. Poszczeg\u00f3lne grupy pracownik\u00f3w osiedlano w innych kwarta\u0142ach nowej osady. Mimo i\u017c domy dla najbiedniejszych nie mia\u0142y bie\u017c\u0105cej wody, kanalizacji, a ogrzewanie by\u0142o w\u0119glowe, to i tak na tle pozosta\u0142ej zabudowy \u017byrardowa – zazwyczaj drewnianej i bardzo lichej – przedstawia\u0142y si\u0119 porz\u0105dnie. By\u0142y lu\u017ano ustawione, mia\u0142y przydomowe ogr\u00f3dki. O porz\u0105dek cz\u0119sto dbali sami mieszka\u0144cy. Budynki s\u0105 do pewnego stopnia powtarzalne. Zar\u00f3wno poszczeg\u00f3lne detale, kszta\u0142tki ceglane, jak i ca\u0142e modu\u0142y powielano w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach i uk\u0142adach. St\u0105d podobnie dekorowane domy 2- i 3-klatkowe, parterowe i dwupi\u0119trowe. Dom tu prezentowany zapewne przeznaczony by\u0142 dla majstr\u00f3w. Obiekty ca\u0142ej osady s\u0105 stosunkowo wysokie, dwupi\u0119trowe, z szerok\u0105 drewnian\u0105 klatk\u0105 schodow\u0105, o schodach dwutraktowych. Niski i wysoki parter wyk\u0142adano nietypowymi, wi\u0119kszymi od przeci\u0119tnych p\u0142ytkami z czerwonego lastrico. Pierwotnie domy mie\u015bci\u0142y do czterech wygodnych mieszka\u0144 na ka\u017cdym pi\u0119trze. W wyniku powojennych dog\u0119szcze\u0144 mieszkania te zazwyczaj dzielono na mniejsze. Obecnie, po ostatecznym zaprzestaniu w \u017byrardowie w 2012 r. produkcji zwi\u0105zanej z lnem, budynki zamieszkuj\u0105 ju\u017c nie pracownicy zak\u0142ad\u00f3w, lecz cz\u0119\u015bciej ich spadkobiercy lub osoby spoza bran\u017cy. Elewacje budynku dekorowane s\u0105 detalem „wyci\u0105gni\u0119tym” w cegle b\u0105d\u017a ceg\u0142ami o dekoracyjnych uk\u0142adach, np. „fryzy” pod gzymsem wie\u0144cz\u0105cym czy ponad parterem. We wn\u0119trzu na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 balustrady schod\u00f3w, ze s\u0142upkami naro\u017cnymi dekoracyjnie zaakcentowanymi kulami drewnianymi kulami (w innych budynkach osiedla podobnie). W oknach zachowane elementy oku\u0107, tzw. bagnetsztangi – elementy systemu otwieraj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu: ,,FOCUS na detal \u2013 spo\u0142eczna dokumentacja detalu architektonicznego zabytk\u00f3w Warszawy i innych miast Mazowsza\u201d, realizowanego w ramach wsparcia ze \u015brodk\u00f3w planu rozwojowego (Krajowego Planu Odbudowy \/ KPO).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"
Klatka. Balustrada – pi\u0119tro II-gie. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Oculus przy ostatnim spoczniku. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Oculus przy ostatnim spoczniku. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Oculus przy ostatnim spoczniku. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Oculus przy ostatnim spoczniku. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Oculus przy ostatnim spoczniku. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Ryzalit klatki schodowej. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Detal parteru. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Detale parteru. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Elewacja p\u00f3\u0142nocna. Ryzalit klatki schodowej – drzwi na klatk\u0119. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od wschodu. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok og\u00f3lny od wschodu. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Drzwi do piwnicy. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik po pierwszym pi\u0119trze. tzw. bagnetsztanga. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik po pierwszym pi\u0119trze. tzw. bagnetsztanga. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – parter. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Zakr\u0119t balustrady na pi\u0119trze. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Policzki schod\u00f3w. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Stopie\u0144 schod\u00f3w. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Policzki schod\u00f3w. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – schody na I-sze pi\u0119tro. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – ostatni spocznik. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – s\u0142upek balustrady. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – s\u0142upek balustrady. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – fragment balustrady. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – fragment balustrady. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – widok z II-go pi\u0119tra. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – widok z II-go pi\u0119tra. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka – spocznik przed II-gim pi\u0119trem. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klatka. Spocznik po parterze. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Oculus przy ostatnim spoczniku. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wej\u015bcie na strych. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Schody z parteru. Fot. Magdalena Baranowska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eFocus na detal\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeden z wielu dom\u00f3w robotniczych na terenie \u017cyrardowskiego tzw. Nowego \u015awiatu. Nazwa ulicy – potem stosowana te\u017c do ca\u0142ego terenu nowej dzielnicy – by\u0142a jak najbardziej adekwatna, u\u017cyta i zastosowana w podobnym kontek\u015bcie jak w Warszawie, z tym \u017ce w \u017byrardowie w przeciwie\u0144stwie do stolicy nie by\u0142o mowy o samoistnym tworzeniu si\u0119 nowej dzielnicy. Zastosowano […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":30913,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[236,233],"tags":[],"class_list":["post-30877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-narutowicza-zyrardow","category-zyrardow"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30877"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34086,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30877\/revisions\/34086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30913"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}