{"id":28284,"date":"2024-10-30T22:37:42","date_gmt":"2024-10-30T21:37:42","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=28284"},"modified":"2024-10-30T22:59:18","modified_gmt":"2024-10-30T21:59:18","slug":"kamienica-ul-nowy-swiat-26-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/10\/30\/kamienica-ul-nowy-swiat-26-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Nowy \u015awiat 26, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

W 1739 r., w pocz\u0105tkach kszta\u0142towania si\u0119 w tej okolicy nowo\u017cytnej zabudowy, teren, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 obecnie kamienica nr 26, nale\u017ca\u0142 do jurydyki (prywatne miasteczko) ordynackiej. W\u0142a\u015bciciele tych prywatnych miasteczek, kt\u00f3re szczelnie otacza\u0142y \u00f3wczesn\u0105 Warszaw\u0119, starali si\u0119, by to w\u0142a\u015bnie na ich terenie osiedli\u0142o si\u0119 jak najwi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w, co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na zysk w\u0142a\u015bciciela jurydyki. Nie dziwi zatem fakt, \u017ce ju\u017c w spisach z 1784 r. pojawia si\u0119 wzmianka o murowanym parterowym budynku w tym miejscu, nale\u017c\u0105cym do niejakiego Lipczy\u0144skiego. Budynki tej wysoko\u015bci by\u0142y tu w\u00f3wczas standardem, a jedynie fakt, \u017ce by\u0142 to obiekt murowany, klasyfikuje go nieco wy\u017cej ni\u017c wszechobecn\u0105 w okolicy zabudow\u0119 drewnian\u0105. Z biegiem lat mury domu podniesiono zapewne do wysoko\u015bci dw\u00f3ch pi\u0119ter. Taka sytuacja trwa\u0142a najpewniej do ok. 1910 r. P\u00f3\u017aniej, przed 1927 r., kamienic\u0119 ponownie nadbudowano o kolejne dwa pi\u0119tra, dor\u00f3wnuj\u0105c j\u0105 tym samym do s\u0105siednich dom\u00f3w w tej cz\u0119\u015bci Nowego \u015awiatu. Jednocze\u015bnie trwa\u0142o zabudowywanie niepomiernie d\u0142ugiego podw\u00f3rza (si\u0119gaj\u0105cego pierwotnie a\u017c po ty\u0142y posesji przy ul. Foksal 13) kolejnymi, coraz to nowszymi oficynami. W czasie II wojny budynek mia\u0142 ma\u0142o szcz\u0119\u015bcia. Nie przetrwa\u0142. Zosta\u0142 zburzony do fundament\u00f3w, a na starych fundamentach i piwnicach postawiono do 1948 r. obecny, ma\u0142o wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 gmach, nieroszcz\u0105cy sobie pretensji do odtworzonego zabytku, lecz maj\u0105cy w za\u0142o\u017ceniu tylko gabarytami nawi\u0105zywa\u0107 do dawnej zabudowy z pocz\u0105tku XIX w. Dom frontowy nie przetrwa\u0142, ale ocala\u0142y oficyny z trzech wyodr\u0119bnionych przez lata a\u017c trzech podw\u00f3rzy. Obiekty te by\u0142y o wiele m\u0142odsze ni\u017c dom frontowy. Zbudowano je w nowocze\u015bniejszych technikach budowlanych, zatem zachowa\u0142y si\u0119 w do\u015b\u0107 dobrym stanie. Niestety, mimo tego nie uznano ich za godne zachowania – wszystkie zosta\u0142y rozebrane.
\u00a0<\/p>\n\n\n\n

::: W\u0142\u0105czono do bazy w ramach projektu \u201eAkademia Opiekun\u00f3w Dziedzictwa V\u201d, realizowanego w 2024 r. z udzia\u0142em wolontariuszy, dofinansowanego ze \u015brodk\u00f3w Narodowego Instytutu Dziedzictwa \u2013 w ramach programu \u201eWsp\u00f3lnie dla dziedzictwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Widok od ulicy. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok od ulicy. Portfenetr I-go pi\u0119tra. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok od ulicy. Portfenetr I-go pi\u0119tra. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok od ulicy. Uchwyt do flagi. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Parter – schody. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Spocznik – schody. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Balustrada. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Balustrada i por\u0119cz. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok na pi\u0119tro. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok na pi\u0119tro. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Drzwi do mieszkania. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Schody. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Spocznik. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Kaloryfer. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Policzki schod\u00f3w. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Drzwi do mieszkania. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Zakr\u0119t balustrady. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Schody. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Zakr\u0119t balustrady. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Zakr\u0119t balustrady na spoczniku. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Ostatnie pi\u0119tro. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Ostatni spocznik. Fot. Mariusz Majewski, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od ulicy. Uchwyt do flagi. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zakr\u0119t balustrady przy spoczniku. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ostatni spocznik. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ostatni spocznik. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zakr\u0119t balustrady przy spoczniku. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zakr\u0119t balustrady przy spoczniku. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zakr\u0119t balustrady. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zakr\u0119t balustrady przy spoczniku. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na spocznik. Fot. Marta Wasilewska, 2024 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: AOD V.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1739 r., w pocz\u0105tkach kszta\u0142towania si\u0119 w tej okolicy nowo\u017cytnej zabudowy, teren, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 obecnie kamienica nr 26, nale\u017ca\u0142 do jurydyki (prywatne miasteczko) ordynackiej. W\u0142a\u015bciciele tych prywatnych miasteczek, kt\u00f3re szczelnie otacza\u0142y \u00f3wczesn\u0105 Warszaw\u0119, starali si\u0119, by to w\u0142a\u015bnie na ich terenie osiedli\u0142o si\u0119 jak najwi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w, co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na zysk w\u0142a\u015bciciela […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":28732,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,4],"tags":[],"class_list":{"0":"post-28284","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nowy-swiat","8":"category-warszawa"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28284"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28883,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28284\/revisions\/28883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28732"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}