{"id":19888,"date":"2024-01-18T06:28:34","date_gmt":"2024-01-18T05:28:34","guid":{"rendered":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/?p=19888"},"modified":"2024-06-08T00:25:46","modified_gmt":"2024-06-07T22:25:46","slug":"kamienica-ul-ursynowska-30-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/2024\/01\/18\/kamienica-ul-ursynowska-30-warszawa\/","title":{"rendered":"Kamienica ul. Ursynowska 30, Warszawa"},"content":{"rendered":"\n

Ca\u0142a ulica Ursynowska, podobnie jak Ody\u0144ca i biegn\u0105cy pomi\u0119dzy nimi pas zieleni, powsta\u0142y na bazie pofortecznych teren\u00f3w wojskowych, pozosta\u0142ych po likwidacji \u201eTwierdzy Warszawa\u201d.  Likwidacj\u0119 ow\u0105 zatwierdzono co prawda jeszcze w styczniu 1909 r., jednak pocz\u0105wszy od roku 1913 rozbi\u00f3rki obiekt\u00f3w militarnych wstrzymano, a nawet w niekt\u00f3rych miejscach zacz\u0119to przywraca\u0107 wcze\u015bniej rozebrane elementy. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to ze zmian\u0105 sytuacji w Europie i napi\u0119ciami politycznymi, kt\u00f3re w efekcie zaskutkowa\u0142y wybuchem I wojny \u015bwiatowej. Z racji tych dzia\u0142a\u0144 oczywiste jest, \u017ce esplanada musia\u0142a ca\u0142y czas pozostawa\u0107 otwartym, niezagospodarowanym obszarem. Z pocz\u0105tkiem dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego podj\u0119to starania o przywr\u00f3cenie teren\u00f3w pofortecznych okalaj\u0105cych Warszaw\u0119 jej mieszka\u0144com. Wtedy te\u017c zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 nowe, projektowane z rozmachem, po\u0142acie miasta. Ul. Ursynowska wraz ze sw\u0105 zabudow\u0105 wpisuje si\u0119 w ten trend. Budynki usytuowane po p\u00f3\u0142nocnej stronie drogi ewidentnie nawi\u0105zuj\u0105 do tzw. stylu dworkowego popularnego w okresie poszukiwa\u0144 narodowej to\u017csamo\u015bci przez architekt\u00f3w, kt\u00f3rzy zacz\u0119li \u0142\u0105czy\u0107 panuj\u0105ce ju\u017c daleko zgeometryzowane formy art. decowakie, momentami ocieraj\u0105ce si\u0119 o modernizm, z motywami historyzuj\u0105cymi, kojarz\u0105cymi si\u0119 z tradycyjn\u0105 zabudow\u0105 polskiej wsi szlacheckiej. Obecnie, tak jak i przed wojn\u0105, omawiany tu dom ma posta\u0107 symetrycznego wielorodzinnego bli\u017aniaka. Jednak jego wt\u00f3rny jak si\u0119 zdaje podzia\u0142 nie jest symetryczny. Ot\u00f3\u017c opisywana przez nas \u201epo\u0142\u00f3wka\u201d spod n-eru 30 zajmuje jedynie ok 1\/3 ca\u0142ej kubatury, natomiast przylegaj\u0105cy do\u0144 od wschodu segment spod n-eru 28, zajmuje swoj\u0105 cze\u015b\u0107 i fragment nale\u017c\u0105cy pierwotnie do zachodniego bli\u017aniaka, tak \u017ce teraz, obecnie n-er 28 ma 2\/3 ca\u0142ej kubatury. Co wi\u0119cej w taki te\u017c spos\u00f3b, w stosunku 1:2 przebiega linia podzia\u0142u hipotecznego. Przed wojn\u0105 obiekt by\u0142 rozdzielony na dwie r\u00f3wne cz\u0119\u015bci \u2013 teraz tak nie jest. Rozwi\u0105zanie nasuwa si\u0119 po analizie wojennych zniszcze\u0144. Najprawdopodobniej w\u0142a\u015bnie wtedy (bezpo\u015brednio po wojnie) dokonano wt\u00f3rnego podzia\u0142u. Ot\u00f3\u017c wschodnia po\u0142\u00f3wka (n-er 28) by\u0142a o wiele bardziej zburzona, ni\u017c cz\u0119\u015b\u0107 zachodnia spod n-eru 30. Jednak owa zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 te\u017c uleg\u0142a zniszczeniom \u2013 najwi\u0119kszym na granicy ze wschodni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 bli\u017aniaka, czyli domem n-er 28. Wychodzi wiec na to, \u017ce po wojnie hipotecznie rozdzielono cze\u015b\u0107 zrujnowan\u0105 bardzo, od tej zrujnowanej tak\u017ce w znacznym stopniu, ale og\u00f3lnie zachowanej znacznie lepiej. Przeprowadzono now\u0105 granic\u0119 nie respektuj\u0105c dawnego symetrycznego podzia\u0142u. Musia\u0142o by\u0107 co\u015b \u201ena rzeczy\u201d, skoro cz\u0119\u015b\u0107 bardziej zniszczon\u0105 oddzielono od tej zniszczonej mniej. Mo\u017ce w zamian za otrzymanie wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci kto\u015b (czy to instytucja, czy osoba prywatna) podj\u0105\u0142 si\u0119 odbudowy z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w? A mo\u017ce odwrotnie, mo\u017ce ten co zrzek\u0142 si\u0119 swojej cz\u0119\u015bci, tego bardziej zrujnowanego kawa\u0142ka domu spod 30-tki, m\u00f3g\u0142 w zamian zachowa\u0107 pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 od biedy nadaj\u0105c\u0105 si\u0119 do remontu? Przypuszczenia te m\u00f3g\u0142by potwierdzi\u0107 lub rozwia\u0107 wywiad terenowy z dawnymi mieszka\u0144cami. Skal\u0119 zniszcze\u0144 wida\u0107 dobitnie przy ogl\u0119dzinach obiektu. Tylko bry\u0142a zachowa\u0142a sw\u00f3j pierwotny kszta\u0142t i gabaryt. Detale fasady s\u0105 zapewne nowe, odtworzone, lub tylko nawi\u0105zuj\u0105ce do orygina\u0142u. Wn\u0119trza odbudowano po wojnie i nie dbano za bardzo o rekonstrukcj\u0119, co dobitnie wida\u0107 po jako\u015bci wykonania klatki schodowej.<\/p>\n\n\n\n

::: Sfinansowano ze \u015brodk\u00f3w Mazowieckiego Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Widok na elewacj\u0119 oduliczn\u0105. Brama w ogrodzeniu. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Elewacja oduliczna. Widok od po\u0142udnia. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Fasada – budka adresowa (PRL). Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Okno parteru od strony ulicy (od po\u0142udnia). Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Fasada – Obejmy na donice. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Balkon ostatniego pi\u0119tra, na po\u0142udniowo zachodnim naro\u017cniku. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok na elewacj\u0119 oduliczn\u0105, na cze\u015b\u0107 budynku po wojnie wcielon\u0105 do s\u0105siedniego n-eru. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Podw\u00f3rko – cz\u0119\u015b\u0107 zachodnia. Widok na p\u00f3\u0142noc. Wykusz nad wej\u015bciem do klatki chodowej. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Podw\u00f3rko – cz\u0119\u015b\u0107 zachodnia. Widok na p\u00f3\u0142noc. Wykusz nad wej\u015bciem do klatki chodowej. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Podw\u00f3rko – cz\u0119\u015b\u0107 zachodnia. Po\u0142udniowy kroksztyn wykusza nad wej\u015bciem na klatk\u0119. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Podw\u00f3rko – cz\u0119\u015b\u0107 zachodnia. P\u00f3\u0142nocny kroksztyn wykusza nad wej\u015bciem na klatk\u0119. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Wykusz nad wej\u015bciem do klatki chodowej. Widok na wsch\u00f3d. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Podw\u00f3rko – cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocna. Widok na zach\u00f3d. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Podw\u00f3rko – cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocna. Widok na po\u0142udniowy zach\u00f3d. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Wej\u015bcie na klatk\u0119 – widok z podw\u00f3rza. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Widok na drzwi wej\u015bciowe, od podw\u00f3rza. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Widok z drzwi wej\u015bciowych, od podw\u00f3rza. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa – parter. Pocz\u0105tek balustrady. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Wn\u0119ka na parterze. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok ze spocznika, na parter. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok z parteru na drzwi wyj\u015bciowe i I-szy spocznik. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Zakr\u0119t balustrady na parterze. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Zakr\u0119t balustrady na spoczniku. W tle parter. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Zakr\u0119t balustrady na spoczniku. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Widok ze spocznika na I-sze pi\u0119tro. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Nisza na I-szym pi\u0119trze. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok z I-go pi\u0119tra na spoczniki. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Zakr\u0119t balustrady na spoczniku. W tle I-sze pi\u0119tro. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Balustrada. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Widok na spocznik z II-go pi\u0119tra. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Widok od schod\u00f3w na II-gie pi\u0119tro. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok z II-go pi\u0119tra na futryn\u0119. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Podniebienie spocznika. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok ze spocznika, na ostatni\u0105 (strychow\u0105) kondygnacj\u0119. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa. Widok z ostatniej (strychowej) kondygnacji. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Ostatnia kondygnacja. Wej\u015bcie na strych. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Ostatnia kondygnacja. Wej\u015bcie na strych. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Ostatnia kondygnacja. Sufit przy wej\u015bciu na strych. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Pr\u0119ty balustrady i policzki schod\u00f3w. Niski parter. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Klatka schodowa – parter. Zej\u015bcie do piwnicy. Fot. Aleksandra B\u0105kowska, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Parter, zej\u015bcie do piwnicy. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Piwnica. Zachowanek pod schodami na parter. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Piwnica. Zamurowane po wojnie drzwi. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Piwnica. Ceg\u0142y sygnowane: „K. SZUMSKI”. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Piwnica. Korytarz i boksy. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Piwnica. Krata pospawana ze starego \u0142\u00f3\u017cka. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Piwnica. Drzwi do jednego z boks\u00f3w. Fot. Piotr Prusakiewicz, 2023 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: MWKZ.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ca\u0142a ulica Ursynowska, podobnie jak Ody\u0144ca i biegn\u0105cy pomi\u0119dzy nimi pas zieleni, powsta\u0142y na bazie pofortecznych teren\u00f3w wojskowych, pozosta\u0142ych po likwidacji \u201eTwierdzy Warszawa\u201d.  Likwidacj\u0119 ow\u0105 zatwierdzono co prawda jeszcze w styczniu 1909 r., jednak pocz\u0105wszy od roku 1913 rozbi\u00f3rki obiekt\u00f3w militarnych wstrzymano, a nawet w niekt\u00f3rych miejscach zacz\u0119to przywraca\u0107 wcze\u015bniej rozebrane elementy. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":24981,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[209,4],"tags":[],"class_list":{"0":"post-19888","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ursynowska","8":"category-warszawa"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19888","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19888"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24988,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19888\/revisions\/24988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24981"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lapidarium.fundacja-hereditas.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}